معرفی مسجد جامع عتیق شیراز به همراه تاریخچه، آدرس و تصاویر

مسجد جامع عتیق شیراز یکی از برترین جاذبه های تاریخی ایران می باشد، این مسجد لقب بزرگ ترین و قدیمی ترین مسجد شیراز و همچنین یکی از سه مسجد بزرگ جهان را یدک می کشد، شهر شیراز با دارا بودن پیشنیه کهن تاریخی جز برترین شهرهای توریستی جهان می باشد.

از دوره ای که کشور ما اسلامی شد، آثار تاریخی اسلامی رشد چشمگیری پیدا کردند و در این بین مساجد فراوانی در جای جای ایران ساخته شد، امروز به مشهوترین مسجد تاریخی ایران سری زده ایم، مسجد جامع عتیق شیراز ، همراه این تودی باشید.

  • آدرس مسجد جامع عتیق شیراز : آسیا، ایران، فارس، شیراز، جنب حرم شاهچراغ شیراز، بلوار مشیر، مسجد جامع عتیق
  • ساعات بازدید از مسجد : 7 صبح الی 19
  • خصوصیت بارز مسجد جامع عتیق : بزرگ ترین مسجد تاریخی شیراز – یکی از سه مسجد برتر تاریخی جهان
  • مدت زمان پیشنهادی جهت بازدید : 1.30 دقیقه
  • هزینه ورودی به مسجد جامع عتیق : ایرانی رایگان – خارجی 20 هزار تومان
  • تاریخ ساخت مسجد جامع عتیق : 281 هجری قمری
  • ثبت ملی و جهانی : ایران با مشاره 72 در سال 1310 شمسی
  • میزان سختی مسیر : آسان – درون شهری
  • امتیاز این تودی : 7.1 از 10
  • امکانات رفاهی داخلی و اطراف مسجد جامع عتیق شیراز : سرویس بهداشتی – تاکسی سرویس – اتوبوس – رستوران – هتل – کافی شاپ – هایپرمارکت – فروشگاه – آنتن دهی موبایل – آنتن دهی اینترنت – مترو
  • لوازم مورد نیاز : دوربین عکاسی – دوربین فیلم برداری – مونوپاد
  • AddressSouth East of Shah Cheragh, Shiraz, Fars Province, Iran

مسجد جامع عتیق شیراز مسجد جامع عتیق شیراز

مسجد جامع عتیق | Atigh Jame Mosque

مسجد جامع عتیق دقیقا در جوار یکی دیگر از جاذبه های توریستی شیراز یعنی حرم شاهچراغ قرار دارد، این مسجد امروزه به عنوان قدیمی ترین مسجد شهر شیراز شناخته می شود، در مسجد جامع عتیق یک مسجد دیگر به نام مسجد جمعه یا مسجد ادینه وجود دارد که قدمت آن از خود مسجد عتیق بیشتر است.

ثبت ملی مسجد جامع عتیق

از لحاظ شکل ظاهری و سبک معماری در این مسجد از ساده ترین روش مهندسی ایران قدیم استفاده شده و نمای کلی آن از کاشی های فیروزه ای زیبا و آجر های خشتی و آینه کاری تشکیل شده است، این مسجد به قدری قدیمی و ریشه دار بود که جز اولین آثار ثبت شده در میراث فرهنگی ایران می باشد.

 مسجد جامع عتیق در سال 1310 هجری شمسی در دوره پهلوی اول با شماره 72 به عضویت اثار ملی درآمد و از آن پس نگاه ویژه ای به این اثر تاریخی می شد و باعث شد که امروزه یکی از برترین سازه های به جا مانده از دوره ایلخانیان باشد.

مسجد جامع عتیق شیراز مسجد جامع عتیق شیراز

سبک معماری مسجد جامع عتیق | Atigh Jame Mosque

اگر برای اولین مرتبه به بازدید از این مسجد مراجعه می کنید می توانید از شش درب ورودی آن وارد مسجد شوید، این درب ها که با زیباترین شیوه مهندسی ایران قدیم طراحی شده اند در بخش های شمالی، جنوبی، غربی و شرقی آن قرار دارند، مسجد جامع عتیق شیراز دارای بخش های درونی مختلفیست که در ادامه به معرفی آنها پرداخته ایم :

معرفی دیوار ندبه

یکی از ماورایی ترین بخش های مسجد جامع عتیق، دیوار ندبه آن است که در افسانه ها آمده است، در اولین معراج بزرگ پیامبر که از مسجد النبی تا مسجدالاقصی صورت می گرفته، براق (اسب آسمانی) از همین محل به سوی حضرت شتافته تا ایشان را در این سفر آسمانیش همراهی کند، همچنین در دوره های قدیم در این بخش از مسجد هر هفته دعای ندبه برگزار می شده است.

مسجد جامع عتیق شیراز مسجد جامع عتیق شیراز

معرفی کعبه ثانی

یکی دیگر از بخش های مهم و دیدنی مسجد جامع عتیق، کعبه ثانی ان است که در کتب مختلف تاریخی به نام های دیگری همچون خدایخانه، بیت المقدس و دروازه زمان ذکر شده، این یک ساختمان و عمارت دقیقا در مرکز حیات اصلی مسجد قرار دارد و جنس بدنه آن تمام از سنگ های مرمر سفید رنگ و آجر های خشتی همراه با تزئینات بی نظیر و گچ بری های هنرمندانه است.

ایوان کعبه ثانی در مسجد جامع عتیق

عمارت کعبه ثانی مسجد جامع عتیق دارای دو قسمت ایوان با متراژ 15 متر و اتاقی با 48 متر مربع می باشد، در درون این اتاق و ایوان ها آثار معماری زیبای ایران قدیم نمایان است، آثاری همچون مقرنس کاری های پیشرفته، آینه کاری، طرح های مینیاتوری، طرح های خوشنویسی از ایات قرآنی و وقایع مهم تاریخی، اشعار زیبا از حافظ و سعدی به چشم میخورد.

مسجد جامع عتیق شیراز مسجد جامع عتیق شیراز

کتیبه کعبه ثانی

یکی دیگر از دیدنی های موجود در خدای خانه مسجد عتیق، کتیبه ای سنگیست که در آن یک خط خوشنویسی شده به زبان ثلث در توضیح از معرفت های پنهان موجود در قرآن درج شده است، در یکی دیگر از معتبرترین کتب تاریخی شهر شیراز آمده است که این عمارت یعنی اتاق کعبه ثانی، در گذشته های دور و بعد از حمله اعراب به ایران، محلی برای تلاوت و کتابت قرآن بوده است.

به علت نبود صنعت چپ در آن سالها افرادی شروع به تلاوت قرآن می کردند و شاگردانی در همان لحظه مشغول به نوشتن آیات به صورت خطی بودند، برخی دیگر هم این مکان را محل دفن عثمان حاکم بخت اعراب می دانند.

قرآن تاریخی در کعبه ثانی

یکی از قدیمی ترین قرآن ای یافت شده در مسجد جامع عتیق که مربوط به دوره حکومت شاه اسماعیل صفوی بوده امروزه در موزه مشهور پارس شیراز نگهداری می شود که تمام آیات آن به صورت دستی و زیبا نوشته شده است.

مسجد جامع عتیق شیراز مسجد جامع عتیق شیراز

معرفی درب 12 امام

این درب دقیقا در بخش شمال شرقی مسجد جامع عتیق شیراز قرار دارد و علت نام گذاری آن به نام 12 امام ، وجود نام هر دوازده امام شیعیان به صورت کتیبه ای و سنگ نوشته بر روی سقف هشتی ورودی این درب است.

معرفی طاق مروارید

در هنگام ورود به مسجد جامع عتیق، شما با یک گنبد بزرگ و 2 گلدسته زیبا بر روی آن مواجه می شوید، این بخش از مسجد را طاق مراورید نام گذاشته اند و علت آن زیبایی بیش از حد این طاق نما و گلدسته هایش است، دقیقا در مرکز این طاق نما از داخل یکی از برترین سوره های قرآنی یعنی توبه درج شده و در گوشه شرقی این عمارت پله هایی زیبا وجود دارد تا بتوان به پشت بام طاق مروارید و گلدسته های زیبای آن مراجعه کرد.

طی دستور اداره میراث فرهنگی در دوره پهلوی دوم در سال 47 شمسی یک شبستان بزرگ و زیبا در بخش شمالی طاق مراورید ساخته شد که امروزه به عنوان دفتر مدیریتی و اداری مسجد جامع عتیق شیراز مورد استفاده قرار میگیرد.

معرفی درب ورودی غربی مسجد جامع عتیق | Atigh Jame Mosque

یکی از مهم ترین و در واقع درب اصلی مسجد عتیق ، درب بخش غربی آن است، دربی که در باتدای آن کاشی کاری ها و آثار مینیاتوری اسلامی منقش به ایات قرآنی به چشم میخورد، در همین درب یکی از قدیمی ترین کتیبه های نصب شده بر سقف این مسجد که مربوط به دوره حکومت شاه عباس صفوی است را می توان مشاهده کرد.

مسجد جامع عتیق شیراز مسجد جامع عتیق شیراز

معرفی شبستان جنوبی مسجد جامع عتیق | Atigh Jame Mosque

در درب جنوبی مسجد جامع عتیق یک شبستان بزرگ به همراه یک طاق نمای نیمه مدور قرار دارد که تا سال 1347 شمسی نیمی از آن تخریب شده بود،اما در آن سال به دستور اداره میراث فرهنگی این شبستان بزرگ و زیبا بازسازی گردید، اما کتیبه ای که با خط ثلث در بالای طاق این شبستان قرار داشت دیگر به حالت اولیه خود بازگردانده نشد و امروزه نیمی از آن باقی مانده است، سقف این طاق نما دارای نقوشی از مشهوریتن سوره های قرانی و نام پنج تن آل عبا می باشد که با زیباترین شکل ممکن نوشته شده اند.

شاید واستون جالب باشه که در همین شبسستان تعداد چهل ستون سنگی مکعب شکل قرار دارد که در کتب تاریخی به شبستان چهل ستون نام برده شده، طول و عرض هر کدام از این 40 ستون 2 متر می باشد.

از دیگر بخش های توریستی و دیدنی مسجد جامع عتیق شیراز می توان به شبستان اصلی و تازه ساز در بخش جنوب غربی مسجد، طاق نمای بزرگ و تزئین شده به ایات قرانی در بخش شرقی مسجد، صحن اصلی مسجد جامع عتیق با مساحت 1675 متر مربع که بوسیله سنگ های مرمر فرش شده اشاره کرد و بازدید از هر کدام از این بخش ها خالی از لطف نیست.

تاریخچه بازسازی های مسجد جامع عتیق | Atigh Jame Mosque

در طول سالیان دراز این مسجد دستخوش تخریب و مرمت های فراوانی بوده است، خرابی هایی که به علت زمین لرزه، جنگ و بلای طبیعی به آن تحمیل شده و مرمت هایی که توسط افراد نامی در دوره های مختلف تاریخی صورت گرفته است، مهم ترین این وقایع به شرح زیر هستند :

  • تاریخ ساخت مسجد جامع عتیق به سال 281 هجری قمری برمیگردد.
  • تایرخ ساخت بنای کعبه ثانی در مسجد جامع عتیق به سال 752 هجری قمری بر میگردد.
  • اولین مرمت در سال 650 هجری قمری در دوره اتابکان فارس صورت گرفت.
  • مرمت دیگری در سال 817 هجری قمری در دوره حکومت تیموریان صورت گرفت.
  • دیگر بازسازی مسجد جامع عتیق در سال 973 هجری قمری و در دوره حکومت شاه طهماسب اول صورت گرفت.
  • همچنین در سال 1026 هجری قمری در دوره حکومت شاه عباس کبیر مرمت مهمی انجام گرفت.
  • در دوره حکومت شاه سلیمان صفوی در سال 1092 هجری قمری مرمت دیگری صورت گرفت.
  • و در سالهای 1318، 1326 و 1374 شمسی مرمت های دیگری به دست اداره میراث فرهنگی و صنایع دستی و گردشگری صورت گرفت .

مسجد جامع عتیق شیراز مسجد جامع عتیق شیراز

مشهورترین افراد تاریخ در مسجد جامع عتیق | Atigh Jame Mosque

مسجد جامع عتیق شیراز تا به امروزه میزبان مشهورترین جهانگردان در تاریخ بوده است، که از نامی ترین آنها می توان به ابن بطوطه، جهانگرد مشهور فرانسوی شاردن اشاره کرد که در سفرنامه های خود به شکوه و عظمت مسجد عتیق اشاره کرده اند.

همچنین حضرت حافظ یکی از معتبرترین و بهترین شاعران فارسی زبان، به گفته مورخین در این مسجد تاریخی هر هفته به خواندن قرآن مشغول بوده در یکی از قدیمی ترین کتاب های تاریخی فارسی زبان به اسم هفت اقلیم به این نکته اشاره شده ، که این مسجد یکی از مهم ترین مراکز عرفانی برای حافظ محسوب می شده، به طوری که در طول زندگیش هر هفته در شب های جمعه برای خواندن قرآن و نیایش به اینجا سفر می کرده است.

یکی دیگر از افراد مشهوری که در این مسجد رفت و آمد داشته است، سومین شهید محراب آیت الله دستغیب شیرازیست، کسی که به مدت 40 سال هر روز در این مسجد به اقامه نماز و موعظه پرداخته و امروزه جز یکی از برترین اساتید معنوی اسلام می باشد.

روایات ماورایی از مسجد جامع عتیق شیراز | Atigh Jame Mosque

به علت قدمت زیاد این مسجد، در تعداد زیادی کتب تاریخی نام آن آورده شده است و در پی آن داستان هایی افسانه ای و ماورایی از این مسجد روایت می شود که مهم ترین آنها به شرح زیر هستند :

  • بومیان قدیم شیراز عقیده داشتند که در عمارت خدایخانه یا کعبه ثانی، عصای تاریخی حضرت موسی قرار دارد.
  • در روایاتی دیییگر آورده اند که قبل از اینکه مسجدالقصی قبله مسلیمن باشد این مسجد قبله مسلمانان بوده و امروزه یکی از القاب کهن آن هم مسجد القصی است.
  • قبل از حمله اعراب به شیراز، این مسجد محل آتشکده زرتشتیان بوده و در اسناد زرتشتیان این مورد ثبت شده.
  • یکی دیگر از مردم شیراز در خاطره های خود اعلام کرده که حضرت عیسی، میکائیل و اسرافیل را به چشمان خودش در این مسجد مشاهده کرده است.
  • این مسجد یکی از مهم ترین پایگاه ها در دوره قبل از حکومت اسلامی بوده که با ریاست ایت الله دستغیب کنترل می شده.

چگونه به مسجد جامع عتیق شیراز بروم

برای مراجعه به مسجد عتیق شیراز شما می توانید بوسیله مترو خودتون رو به ایستگاه کریم خان زند برسانید و با یک تاکسی به چهار راه مشیر بروید تا مسجد را مشاهده کنید و همچنین بوسیله اتوبوس هم می توانید در خیابان کریم خان زند در ایستگاه بلوار زینبیه پیاده شوید تا درب جنوبی مسجد جامع عتیق را بببینید.

سخن پایانی

شما می توانید سوالات، نظرات و تجربیات سفر خود را از مسجد جامع عتیق در بخش زیر کامنت کنید.

 

منبع : این تودی بلیط هواپیما

برترین جاهای دیدنی شیراز