معرفی حمام گنجعلی خان کرمان همراه با پیشینه، عکس و آدرس

حمام گنجعلی خان دقیقا در بازار گنجعلی خان قرار گرفته است و شما می توانید علاوه بر بازدید از این حمام در آن بازار به بازدید سوغات و خرید لوازم مورد نیازتون بپردازید، این حمام که سالانه یکصد هزار نفر گردشگر داخلی و خارجی از آن بازدید به عمل می آورند.

یکی دیگر از مراکز تاریخی ساخته شده در دوره حکومت صفویان در ایران است، در واقع اینجا فقط یک حمام نیست، بلکه مجموعه و کلکسیونی از از ساخته های فردی به اسم گنج علی خان در شهر کرمان می باشد.

  • آدرس حمام گنجعلی خان کرمان : ایران، کرمان، کرمان، بازار گنجعلی خان
  • ساعات بازدید از حمام گنجعلی خان کرمان : 9 الی 17 به غیر از ایام سوگواری
  • مدت زمان پیشنهادی بازدید : 2 ساعت
  • هزینه ورودی به حمام گنجعلی خان (موزه مردم شناسی کرمان) : ایرانی 5 هزار تومان و 20 هزار تومان
  • تاریخ ساخت : 1021 ه ق
  • ثبت ملی و جهانی : 1346 با شماره 829 در ایران، 
  • آنتن دهی موبایل : دارد
  • آنتن دهی اینترنت : دارد
  • خصوصیت ویژه حمام گنجعلی خان : موزه مردم شناسی و معماری بی نظیر
  • میزان سختی مسیر : بسیار اسان
  • امکانات رفاهی موجود : رستوران – کافی شاپ – سرویس بهداشتی – مسجد – تاکسی سرویس – اتوبوس – فروشگاه – هایپرمارکت – سفره خانه سنتی
  • لوازم مورد نیاز جهت بازدید از حمام گنجعلی خان و موزه مردم شناسی کرمان :  کارت بانکی – دوربین عکاسی – دوربین فیلم برداری – مونوپاد – کارت شناسایی – وجه نقد

حمام گنجعلی خان کرمان حمام گنجعلی خان کرمان

حمام گنجعلی خان کرمان

شهر تاریخی کرمان مشهور به سرزمین کریمان در فلات مرکزی ایران قرار دارد، این شهر دارای جاذبه های گردشگری فراوانی می باشد که از جمله آنها می توان به قلعه دختر کرمان اشاره کرد، در این پست به معرفی یکی از برترین جاهای تاریخی کرمان یعنی حمام گنجعلی خان خواهیم پرداخت؛ همراه این تودی باشید.

حمام گنجعلی خان کرمان

شیوه معماری حمام گنج علی خان کرمان به سبک اصفهانی و اسلیمی می باشد و زیربنای کلی این عمارت ها که شامل بازار ، مسجد، مهمانسرا و حمام می شود یازده هزار متر مربع است، با تلاش های مستمر اداره میراث فرهنگی و گردشگری مجموعه آثار تاریخی گنجعلی خان در سال 1347 با شماره 829 ثبت میراث ملی و گردشگری شد.

حمام گنجعلی خان کرمان حمام گنجعلی خان کرمان

تاریخچه حمام گنجعلی خان

علی خان حاکم و فرمانروای شهر کرمان در دوره حکومت صفویان در ایران بوده است و به مدت 29 سال در این سمت باقی ماند یعنی از سال 975 تا 1004 هجری شمسی، وی تلاش های بسیاری در جهت ابادسازی شهر کرمان کرد که از جمله آنها به ساخت همین مجموعه و حمام گنجعلی خان، کاروانسراهایی در جاده های اصلی شهر کرمان، حفر قنات های متعدد جهت رساندن آب به مردم نقاط مختلف استان کرمان اشاره کرد، شاه عباس صفوی به قدری برای علی خان حاکم کرمان احترام قایل بود که لقب وی را بابا گذاشته بود.

حمام گنجعلی خان کرمان حمام گنجعلی خان کرمان

از مهم ترین بناهای ساخته شده توسط علی خان، ایجاد یک مرکز گردشگری و رفاهی در میدان اصلی شهر کرمان بود که شامل مسجد، بازار، استراحتگاه، تفرجگاه و حمام گنجعلی خان بود، این حمام به گفته مورخین جز زیباترین حمام های قدیمی ایران می باشد و تا سال 1316 شمسی توسط عموم مردم کرمان مورد استفاده قرار می گرفته است و در سال 1347 همزمان با ثبت آن در میراث ملی ایران مورد مرمت و بازسازی بسیاری قرار گرفت و شکل گذشته و بی نظیر خودش را حفظ کرد و از آن سال تا به اکنون تغییر کاربری داده و تحت عنوان موزه مردم شناسی کرمان فعالیت می کند.

حمام گنجعلی خان کرمان حمام گنجعلی خان کرمان

سبک معماری حمام گنجعلی خان

سبک معماری در حمام گنجعلی خان به سبک ایرانی اصلامی می باشد، این حمام توسط فرزند ارشد خود گنجعلی خان یعنی علیمراد خان ساخته شد البته با کمک از مهندسین برتر آن سالها یعنی محمد سلطان یزدی و بزرگ مرد خوشنویسی آن دوره ایران زمین علیرضا عباسی خطاطی ها و نقوش زیبای ساطیری و اسلامی در آن ایجاد گردید.

حمام گنجعلی خان کرمان حمام گنجعلی خان کرمان

زیر بنای کلی حمام گنجعلی خان کرمان 1285 متر مربع در یک محیط 60 متر در 21 متر است، این حمام مثل اکثر حمام های قدیمی ایران دارای بخش های مختلفی از جمله سردر، گرمابه، خزینه، شاه نشین، اتاق تعویض لباس، حوض های متعدد، دیگ های آب گرم و اتاق های خصوصی یا نمره می باشد.

قنات حمام گنجعلی خان

تامین آب حمام گنجعلی خان کرمان توسط آب قناتی در نزدیکی همین حمام و لوله کشی های سفالی در زیر خاک بوده که در نوع خود واقعا بی نظیر می باشد، در ساخت نمای داخلی و بیرونی این حمام از کاشی های لعاب دار فیروزه ای و زیبا استفاده شده و همچنین در ابتدای ورودی به سالن صالی داخل حمام باید از راهروهایی کوچک عبور کنید تا هوای گرم داخل به بیرون درز نکند.

همچنین برای ساخت اتاقک های تعویض لباس از سقف های مرتفع استفاده شده و در آخر برای حفاظت این حمام در شرایط بحرانی همچون زمین لرزه در حدود 5 متر این حمام داخل زمین ساخته شده و این گودی باعث می شود که در زمین لرزه های متوسط ساختمان اصلی تخریب نشود.

حمام گنجعلی خان کرمان حمام گنجعلی خان کرمان

جهت تامین نور در فضای داخلی حمام سقف های اصلی آن به صورت گنبدی و هندسی ساخته شده و دقیقا در زیر هر کدام از سقف ها حوض بزرگی قرار دارد که باعث می شود نور پس از برخورد با آب محیط را هم روشن کند.

گرمای لازم در حمام گنجعلی خان توسط یک محفظه فلزی بزرگ که در زیر سنگ های کف حمام قرار دارد بوجود می آمده، در حمام های تاریخی بخشی در زیر سالن اصلی قرار داشته که در زیر آن دیگ هایی قرار داشته که بوسیله آتش و آب باعث می شده تا گرما از اتاقک زیر حمام به کف حمام منتقل گردد و گرمای لازم را زمین زیر پای مردم منتقل کند، یک نفر مسوول گرم کردن آن دیگ ها بوده که در زبان سلیس پارسی آن را نون تاب خطاب می کردند.

حمام گنجعلی خان کرمان

قسمت های مختلف حمام گنجعلی خان کرمان

این حمام دارای بخش های مختلفی می باشد که از جمله آنها می توان به سردر اصلی حمام اشاره کرد، این سردر که بوسیله کاشی ها، سنگ ها و نقوش اساطیری زیبایی ایجاد شده است و از بیرون نمای زیبایی به خود گرفته، روی سردر اصلی این حمام جمله ای به این صورت درج شده است :

کسی نداده نشان، در جهان چنین حمام

که نشان از عظمت و بزرگی حمام گنجعلی خان را دارد، از سایر آثار موجود در سردر این حمام می توان به نقاشی هایی از شیرین و فرهاد، نقش هایی از رستم و زال، حیوانات وحشی ، کی خسرو و بهرام گور اشاره داشت.

حمام گنجعلی خان کرمان

دیدنی های حمام گنجعلی خان

دیگر بخش موجود در این حمام، هشتی آن است، هشتی یا راهرو ورودی به حمام که برای عدم دید از بیرون به داخل حمام به صورت منحنی ایجاد شده است و همچنین این غیرمستقیم بودن دالان باعث می شود که گرمای داخلی حمام به راحتی از آن خارج نشود.

دیگر بخش مهم حمام بخش رختکن یا تعویض لباس ان است که دقیقا دور حوض اصلی و به شکل سکوهایی از سنگ ایجاد شده تا مردم در حاشیه حمام لباس های خود را تعویض نمایند، همچنین یک رختکن دیگر در قبل از درب خروجی قرار دارد که مردم در گذشته درانجا صبر می کردند تا بدنشان به صورت کامل خشک شود و سپس از حمام خارج شوند.

بخش میانی حمام گنجعلی خان که در آن علاوه بر امکان تعویض لباس قبل از استحمام ، لوازم مورد نیاز استحمام از جمله حوله، ظرف های آب، سینی های غذا، شانه و برس، آینه هایی بزرگ و سنگ پا اشاره کرد.

شگفتی های حمام گنجعلی خان کرمان

یکی از مهم ترین علت های شهرت این حمام در سطح گردشگری وجود معماری بی نظیر ایرانی و نقوش و طرح های مینیاتوری می باشد، شما در هنگام بازدید از این حمام با طرح هایی از تخت جمشید، طرح های سنگی تراشیده شده، کاشی های ریز و رنگی، نوشته های مختلف بر روی دیوارها و سقف حمام و … روبرو می شوید که هر بازدید کننده ای را مات خود می کند.

موزه مردم شناسی کرمان در حمام گنجعلی خان

همانطور که در ابتدای مطلب گفته شد از سال 47 این حمام تغییر کاربری داده و پس از بازسازی و مرمت دوباره به موزه مردم شناسی کرمان مبدل گردید، در ابتدای آن سالها به دستور رئیس اداره میراث فرهنگی کرمان در دانشگاه بزرگ تهران مجمسمه هایی زیبا با جنس موم از مردم و شیوه لباس پوشیدن مردم آنها ساخته شد و به حمام گنجعلی خان کرمان منتقل گردید.

همچنین با گذشت سالها تا به امروز لوازم دیگری از شیوه استحمام مردم از جمله ، تشت های قدیمی، تاس های آب، صابون های تاریخی، لنگ، آئینه، زیراندازهای مخصوص حمام، حوله های قدیمی و کیسه ها به موزه مردم شناسی کرمان منتقل گردید.

سخن پایانی

حمام گنجعلی خان کرمان و در کل مجموعه گنجعلی خان جز برترین اثار دوره صفویه در کشور ایران می باشد و بازدید از آن به هر ایرانی توصیه می شود، همچنین شما می توانید سفرنامه ها و عکس های خودتون رو با نام خود در اولین دانشنامه گردشگری آنلاین در کشور ایران، این تودی منتشر نمایید.

 

منبع : این تودی بلیط هواپیما